Dijital Euro ile Visa ve Mastercard’a Meydan Okuma

Avrupa Birliği, küresel ödeme sistemlerinde ABD merkezli Visa ve Mastercard’ın ağırlığını azaltmak için yeni bir döneme hazırlanıyor. Dijital euro projesi ve kıta çapında kurulması planlanan alternatif ödeme altyapıları, Avrupa’nın finansal egemenliğini güçlendirme hedefinin merkezinde yer alıyor.

Son yıllarda transatlantik ilişkilerde yaşanan dalgalanmalar ve ticari gerilimler, ödeme sistemlerindeki dışa bağımlılığı siyasi bir risk başlığına dönüştürdü. Avrupa’da kartlı ve mobil ödemelerin büyük kısmının ABD merkezli ağlar üzerinden gerçekleşmesi, Brüksel’de stratejik bir kırılganlık olarak değerlendiriliyor.

Dijital Euro Ne Anlama Geliyor?

Avrupa Merkez Bankası (ECB), uzun süredir dijital euro üzerinde teknik çalışmalar yürütüyor. Planlanan sistem, ECB tarafından ihraç edilecek ve yasal ödeme aracı niteliği taşıyacak elektronik para birimi olarak tasarlanıyor.

Kripto paralardan farklı olarak merkezi otorite denetiminde olacak dijital euro için hukuki çerçevenin kısa vadede netleşmesi, pilot uygulamanın ise önümüzdeki dönemde başlaması bekleniyor. Tam ölçekli kullanıma geçişin ise birkaç yılı bulabileceği belirtiliyor.

ECB Başkanı Christine Lagarde daha önce yaptığı açıklamalarda, Avrupa’nın kendi dijital ödeme altyapısını kurmasının artık stratejik bir zorunluluk haline geldiğini vurgulamıştı.

Avrupa Ödemeler Girişimi (EPI) Devrede

Dijital euroya ek olarak Avrupa bankalarının öncülüğünde geliştirilen Avrupa Ödemeler Girişimi (EPI) ile kıta genelinde birleşik bir ödeme ağı kurulması hedefleniyor. Amaç, Visa ve Mastercard’a alternatif, Avrupa merkezli bir sistem oluşturmak.

Benzer bir hazırlık İngiltere’de de gündemde. İngiliz bankacılık sektörü temsilcileri, ulusal bir kartlı ödeme sistemi geliştirme seçeneklerini masaya yatırıyor. Resmi verilere göre İngiltere’de kartlı işlemlerin yaklaşık yüzde 95’i Visa ve Mastercard altyapısıyla gerçekleşiyor.

Küresel Ödeme Devleri ve Rekabet

Küresel ölçekte Visa, işlem hacmi ve tutar bazında lider konumda bulunuyor. Onu Mastercard izlerken; Hindistan merkezli UPI, Çin merkezli UnionPay, Alipay ve WeChat Pay gibi sistemler de bölgesel olarak güçlü paya sahip.

Türkiye’de ise TROY, yerli ödeme sistemi olarak pazar payını hızla artırıyor. TROY logolu kartlarla yapılan işlemler son yıllarda ciddi büyüme kaydederek finansal bağımsızlık başlığında önemli bir alternatif haline geldi.

Avrupa’nın dijital euro ve yeni ödeme ağları hamlesi, yalnızca finansal değil aynı zamanda jeopolitik bir strateji olarak görülüyor. Uzmanlara göre önümüzdeki yıllarda küresel ödeme sistemlerinde çok kutuplu bir yapı daha belirgin hale gelebilir.